De stoelmasseur als gezondheidscoach

Bijna de helft van alle werknemers in Nederland beweegt op dit moment te weinig. Daarbij komt dat door de snelle ontwikkeling van overgewicht en obesitas, grote groepen werknemers de komende jaren een grotere kans hebben op verminderde productiviteit, uitval en verzuim.
Welke maatregelen kunt u als werkgever treffen om uw werknemers gezond en gemotiveerd te houden en welke keuzes kunt u hierin maken. Bedrijven en arbodiensten doen goed werk, maar van veel interventies weten we eigenlijk niet eens of ze echt werken.

Verantwoord gezondheidsmanagement probeert werknemers in beweging te krijgen door ondermeer het tot stand brengen van veranderingen in de arbeidsorganisatie en het aanpassen van de (fysieke) werkomgeving. In ons vorige artikel Hoe groot is de opkomst bij bedrijfsfitness bleek uit diverse studies dat medewerkers moeilijk tot dergelijke programma’s zijn te motiveren. De gemiddelde participatiegraad blijkt bij bedrijfsfitness slechts 15% te zijn.

Het NISB

Op de website van het Nederlands instituut voor sport en bewegen, het NISB, vindt u informatie en interventies om bewegen op het werk en gezondheid op het werk te stimuleren, want naast bedrijfsfitness bestaan er voor uw medewerkers ook mogelijkheden tot lunchwandelen, het fietsplan, het BRAVO plan, lyfestyle check, gezondheidsmarkten, aanpassing aanbod bedrijfsrestaurant, voorlichting over gezonde voeding en cursussen stoppen met roken.
Het aanbod is enorm, maar de grote vraag blijft hoe pakt u dit praktisch en structureel aan en welke kosten zijn eraan verbonden? Als voorbeeld leest u hier een verslag van een Bravo plan van een (inmiddels ter ziele) financiële instelling.

Onderzoek van ZonMw

Het afgelopen jaar startte bij ZonMw, de organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie, het programma Participatie en gezondheid. Volgens de programmasecretaris was dit een hoogst noodzakelijke stap: “Bedrijven en arbodiensten doen heel goed werk, maar we constateren dat we van heel veel interventies eigenlijk niet weten of ze echt werken.
En als we wel weten dat iets werkt, wordt het niet altijd toegepast. Daar willen we wat aan veranderen.” aldus de secretaris van ZonMw. Het programma kwam tot stand in opdracht van de ministeries van Volksgezondheid en Sociale Zaken. Vooraf werden zes verkenningen uitgevoerd, waaruit onder andere bleek dat er te weinig interventies zijn van bewezen effectiviteit en nog minder van vastgestelde kosteneffectiviteit.
Kortom er is nog veel onduidelijkheid over de effectiviteit van verschillende ARBO interventies.

Stoelmassage

Welke plaats heeft stoelmassage in het bedrijfsleven als het gaat om bevordering van de gezondheid en verhoging van de arbeidsproductiviteit? In ieder geval is de populariteit van stoelmassage onder medewerkers groot. De participatiegraad ligt tussen de 70-80% met bij sommige bedrijven uitschieters naar 90%, waarbij moet worden vermeld dat de hoogte van de participatiegraad op langere termijn afhankelijk is van de kwaliteit stoelmassage dat wordt aangeboden.
Dat de werkzaamheid van stoelmassage is bewezen berichtten wij in een eerder artikel over onderzoek naar stress op het werk en de effecten van stoelmassage op werkgerelateerde stress, angst, productiviteit en werkvoldoening. De mentale capaciteiten en alertheid verbeteren en moeheid en spanningen verminderen.

De stoelmasseur als gezondheidscoach

Maar hoe kan stoelmassage bijdragen aan een beter gezondheidsbesef en op welke manier kan massage op het werk uw medewerkers stimuleren om meer te gaan bewegen en bijvoorbeeld gezonder te gaan eten? Een gekwalificeerd stoelmassage bedrijf levert massage therapeuten met gedegen kennis over anatomie, fysiologie en ziekteleer op HBO niveau. Daarnaast hebben deze gekwalificeerde masseurs brede, praktische kennis in huis over bewegingsleer, sport, ergonomie, werkplekadvies, voeding en gezondheid.
Bij het aanbieden van regelmatige, periodieke stoelmassage sessies door telkens dezelfde masseur, ontstaat een therapeutische relatie waarbij, indien noodzakelijk en gewenst, de masseur als gezondheidscoach optreedt.

Ontspanning of activerende prikkel?

Stoelmassage is al lang niet meer het verkwikkende ontspanningsmoment in de hectiek van de dag. In een eveneens eerder geplaatst artikel bestempelden we stoelmassage als een verbindende schakel binnen de diverse aspecten van gezondheidsmanagement met als doel de gezondheid van uw medewerkers bevorderen. De participatiegraad van stoelmassage is hoog (70-80%) en de kosten relatief laag. Als dat uw organisatie geen voordeel oplevert……

Bedrijfsfitness hoe groot is de deelname

U heeft er als werkgever baat bij dat uw medewerkers voldoende bewegen.
Sporten en bewegen is gezond, verhoogt de inzetbaarheid en verlaagt het ziekteverzuim.
Hier tegenover staat dat ruim 40% van de werkende Nederlanders onvoldoende beweegt volgens de norm voor gezond bewegen. Hoewel bewegingsprogramma’s bij bedrijven reeds tientallen jaren bestaan, is er verrassend weinig onderzoek beschikbaar om een oordeel te kunnen vormen over de effectiviteit.

Om als werkgever uw medewerkers in beweging te krijgen is het belangrijk om te weten hoe groot de deelname zal zijn aan sport- en bewegingsprogramma’s. U moet er immers flink voor investeren. Het gebrek aan onderzoek naar participatie van bewegingsprogramma’s belemmert bedrijven in de juiste keuze, zeker nu de noodzaak groot lijkt. We bewegen immers te weinig en neigen o.a. tot overgewicht met alle daaraan gerelateerde gezondheidsrisico’s!
Aanbieders van bewegingsprogramma’s claimen veelal een hoge deelname, de feiten lijken anders uit te wijzen. Vast staat dat bewegingsprogramma’s de fitheid en gezondheid van werknemers verbeteren.

TNO arbeid

Na het nodige speurwerk doen we in dit artikel een poging om de feiten boven water te krijgen.
Op de website van TNO-arbeid is een studie participatie bewegingsprogramma’s te vinden over literatuurverkenning en veldonderzoek over dit onderwerp. Er is in Pubmed gezocht naar studies over de participatie aan dergelijke programma’s. Voor het veldonderzoek zijn gegevens van aanbieders geanalyseerd en zijn interviews afgenomen onder aanbieders en personeelsmanagers.
Er is in deze studie gekeken naar 13 onderzoeken, die variëren van het aanbieden van fitness faciliteiten, voeding- en gezondheidsmanagement, informatievoorziening over gezondheid, zorg en ziekterisico’s en stress reductie bij verschillende bedrijven.
De uitkomst van de studie richt zich voornamelijk op de participatiegraad bij het aanbieden van bedrijfsfitness waarbij het volgende naar voren komt:

Deelnemerspercentage bedrijfsfitness programma’s

Op blz.31 van de studie vindt u overzichtscijfers van de deelname aan bedrijfsfitness bij acht verschillende bedrijven.
• Bij aanvang ligt het aantal inschrijvingen voor bedrijfsfitness tussen de 15% – 39%.
• Hiertegenover staat dat het daadwerkelijke percentage deelnemers duidelijk lager ligt, tussen de 8,7% en 22%!
• Het percentage werknemers binnen een bedrijf dat tenminste één keer per maand
traint (daadwerkelijke participanten) varieert tussen bedrijven van 8.7% tot 22%.
• Het percentage werknemers binnen een bedrijf dat tenminste drie keer per maand
traint (regelmatige participanten) varieert tussen bedrijven van 4.7% tot 14.7%.
• De uitval varieert tussen de 1% en 22% na zes maanden en tussen de 11% en 50% na twaalf maanden.

Differentiatie van de deelnemers

Jonge werknemers (<30 jaar) nemen in alle bedrijven relatief vaak deel aan bedrijfsfitness. Werknemers van 40 jaar en ouder nemen minder deel aan bedrijfsfitness.
• Er lijken geen verschillen te zijn tussen de participatie van mannen en vrouwen.
• Het percentage daadwerkelijke en regelmatige deelnemers aan bedrijfsfitness en de
gemiddelde deelnamefrequentie is onder inactieven iets lager dan onder actieven.
• Er zijn geen verschillen in de participatiegraad en deelnamefrequentie van
werknemers met overgewicht, zwaar overgewicht en een normaal gewicht.
• Het percentage uitvallers is het laagste in de groep inactieve werknemers.
• Het percentage uitvallers is vergelijkbaar tussen werknemers met overgewicht,
zwaar overgewicht en een normaal gewicht.

Onze ervaring

Als stoelmassage aanbieder komen we wekelijks bij een groot aantal bedrijven over de vloer.
Opvallend hierbij is het grote verschil in gezondheidsbesef van de afzonderlijke medewerkers.
Daar waar de ene medewerker hiervan volledig bewust is en voldoende sport en / of beweegt, lijkt de andere persoon hierin totaal onverschillig. Tijdens onze massage behandelingen komen diverse aspecten van gezondheid ter sprake, o.a. ook het belang van sport, beweging en ontspanning. Onze ervaring leert dat diegenen die weinig of niet sporten en bewegen, moeilijk zijn te prikkelen voor bijvoorbeeld bedrijfsfitness of andere sport activiteiten, iets wat de studie lijkt te bevestigen. Bij een aantal van onze opdrachtgevers verzorgen we zelf bewegingsprogramma’s zoals stretching, Tai Chi en Chi Qong, technieken om op milde maar intensieve manier aan de conditie te werken. Opvallend is dat er tijdens werktijd een beduidend hogere opkomst is dan gedurende de pauzes.

Factoren die een positief effect hebben op de deelname van bedrijfsfitness

• Een goede voorbeeldfunctie vanuit het management.
• Eisen stellen aan het aantal trainingen per maand geeft een relatief hoge deelname
• De hoogste deelname is gevonden bij het bedrijf dat al 20 jaar bedrijfsfitness aanbiedt.
• Persoonlijke aandacht en goede begeleiding zijn veruit de belangrijkste succesfactoren.
• Ondersteuning vanuit het bedrijf en het bieden van financiële prikkels zijn belangrijke succesfactoren.
• Goede toegankelijkheid en een vernieuwend, verrassend en gevarieerd aanbod.
• Draagvlak en saamhorigheid vanuit de organisatie, goede publiciteit en een goede toegankelijkheid.

Conclusie:

Bovengenoemde studie richt zich voornamelijk op het aanbieden van bedrijfsfitness.
Uit de studie komt naar voren dat bij 8 onderzochte bedrijven met een gezamenlijke populatie van bijna 10.000 medewerkers, ruim 8% van de medewerkers regelmatig deelneemt aan bedrijfsfitness. Aan u als werkgever, om te kijken of dit voor u rendement oplevert en te overwegen of het glas voor 10% gevuld, of voor 90% leeg is.
Stimulatie en een voorbeeldfunctie vanuit de organisatie is in ieder geval van doorslaggevend belang. Trekt u als leidinggevende uw sportkleding alvast maar aan.

Verantwoord laptop gebruik voorkomt RSI

Bij steeds meer opdrachtgevers zien we de vaste computer plaatsmaken voor de laptop. In het bedrijfsleven en met name bij de overheid wil men mensen waar mogelijk ook thuis laten werken. Dat scheelt files, reistijd en CO2 belasting voor het milieu. Ook is de tegenwoordige werknemer steeds mobieler inzetbaar want het werkmateriaal, de laptop, is altijd bij de hand. Langdurig werken aan de laptop kent een aantal risico’s. We geven u een aantal praktische tips voor verantwoord laptopgebruik.

Nek- en schouderklachten

Laptop gebruik is een belangrijke oorzaak van lichamelijke ongemakken.
Het gebruik van een laptop zonder hulpmiddelen, zoals de laptopstandaard, zal op den duur bijna altijd tot klachten leiden. Veel voorkomende klachten die wij in de stoelmassage praktijk zien zijn hoofdpijn, nek- en schouderklachten waarvan de laatste kunnen resulteren in klachten aan armen en polsen.

Deze klachten zijn voor het grootste deel te voorkomen door alleen al optimaal gebruik te maken van ergonomische hulpmiddelen en de juiste zit-en werkhouding.

Ergonomisch verantwoord

Een nadeel van het gebruik van een laptop is dat u niet in staat bent om toetsenbord en beeldscherm onafhankelijk van elkaar te positioneren. Hierdoor is een ergonomisch verantwoorde opstelling van toetsenbord (juiste afstand) en beeldscherm (juiste hoogte) niet mogelijk. Met een laptophouder kunt u het beeldscherm op de juiste hoogte instellen en worden onnodige oog- en nekbelasting voorkomen. Een los toetsenbord en muis in combinatie met een laptophouder completeren een verantwoord gebruik bij langdurig (langer dan een uur) gebruik.

Verschillende soorten houders

Laptophouders en toebehoren zijn er in vele soorten en maten. De luxe versies worden zelfs geleverd met geïntegreerde documenthouders die zeer aan te bevelen zijn. We zien namelijk nog regelmatig dat medewerkers werken vanaf documenten die naast hen liggen.

De zogenaamde laptopkits (laptopstandaard+muis+toetsenbord) zijn er voor zowel vaste- als flexwerkplekken en zijn o.a. verschillend in gewicht en handelbaarheid.

Gebruik uw laptop daarom altijd in combinatie met:

- Laptophouder (bij voorkeur met documenthouder)
- Losse muis
- Los toetsenbord